Piwo, jak każdy produkt spożywczy wprowadzany do obrotu, musi spełniać określone standardy.
W większości krajów UE obowiązują definicje, które opisują podstawowe parametry piwa, takie jak: proces produkcji piwa, składniki, dopuszczalne dodatki, cechy organoleptyczne i in. W większości państw definicja piwa zawiera również informację o dopuszczalnym stosunku surowców niesłodowanych i słodu piwowarskiego we wsadzie surowcowym piwa, choć jest on różny w różnych krajach.
Niektóre kraje odwołują się bezpośrednio do europejskiego systemu klasyfikacji towarów (nomenklatury scalonej), gdzie piwo otrzymywane ze słodu zostało sklasyfikowane pod kodem CN 2203. W opisie tego kodu czytamy, że: piwo jest napojem alkoholowym otrzymywanym w procesie fermentacji alkoholowej brzeczki zawierającej słód jęczmienny lub pszeniczny, wodę i (zazwyczaj) chmiel. Brzeczka może również zawierać określoną ilość zbóż niesłodowanych (np. kukurydzy lub ryżu). Dodatek chmielu nadaje piwu gorzki i aromatyczny smak, poprawiając jego właściwości konserwujące. W procesie fermentacji czasami dodaje się wiśnie lub inne środki aromatyzujące. Do innych dodatków należą cukier (szczególnie glukoza), barwniki, dwutlenek węgla i inne substancje.
Tabela poniżej przedstawia definicje piwa w wybranych krajach UE, m.in. w Belgii, Czechach, Francji, Hiszpanii czy Niemczech. Znajduje się tam też dobrowolna definicja piwa w Polsce, która została przyjęta przez członków Związku Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego Browary Polskie i Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich, reprezentujących ponad 80 proc. rynku.
| Kraj | Definicja |
|---|---|
| AUSTRIA | Piwo jest gazowanym, fermentowanym napojem alkoholowym produkowanym ze zbóż, chmielu, drożdży i wody, otrzymywanym w procesie zacierania i warzenia. |
| BELGIA | Piwo jest napojem wytwarzanym w procesie fermentacji brzeczki alkoholowej, otrzymywanej głównie ze składników zawierających skrobię i cukier (o minimalnej zawartości 60% słodu jęczmiennego lub pszenicznego), przetworzonego chmielu i wody browarniczej. Powyższym terminem można posługiwać się wyłącznie pod warunkiem, że pierwotna gęstość brzeczki nastawnej wyrażona w stopniach skali Plato (g na 100 g) przekracza 4. Napój zawierający brzeczkę o gęstości od 1 do 4 stopni w skali Plato nosi nazwę „tafelbier” lub „bière de table” (piwo stołowe). |
| BUŁGARIA | Napój o niskiej zawartości alkoholu, wytwarzany z fermentowanej brzeczki ze słodu jęczmiennego (substytutów słodu) i chmielu (produktów chmielowych) oraz wody, z dodatkiem drożdży piwnych. (Norma Bułgarskiego Instytutu Norm i Certyfikacji BDS 15 214-81: Piwo. Klasyfikacja, terminy, definicje) |
| CZECHY | Termin „piwo” oznacza napój gazowany otrzymywany w procesie fermentacji brzeczki zawierającej słód, wodę, szyszki chmielu, przetworzony chmiel lub ekstrakt chmielowy; poza alkoholem (alkoholem etylowym) i dwutlenkiem węgla powstałych w wyniku fermentacji, piwo zawiera określoną objętość ekstraktu niefermentowanego. Zawartość słodu może sięgać jednej trzeciej masy całkowitego ekstraktu brzeczki pierwotnej; słód może zostać zastąpiony cukrem, wyciągiem z kaszy jęczmiennej, skrobią zbożową, przetworzonym jęczmieniem, ryżem lub kukurydzą. |
| ESTONIA | Termin „piwo” oznacza napój otrzymywany w procesie fermentacji ze słodu lub słodu z dodatkami oraz chmielu i wody, z dodatkiem drożdży; napój może być pasteryzowany. |
| FINLANDIA | Dla potrzeb niniejszego dokumentu: 1) termin „piwo” oznacza łagodny napój alkoholowy objęty treścią kodu CN 2203 europejskiego systemu klasyfikacji towarów, lub mieszankę o zawartości alkoholu przekraczającej 2,8% objętości, zawierającą w/w łagodny napój alkoholowy i napój bezalkoholowy. W zależności od wybranego rodzaju fermentacji, produkt końcowy może być piwem fermentacji dolnej, otrzymywanym w niskiej temperaturze przy użyciu drożdży dolnej fermentacji, lub piwem fermentacji górnej, otrzymywanym w wyższej temperaturze przy użyciu drożdży górnej fermentacji. Piwa są dostępne w różnych odmianach: jasnej lub ciemnej, słodkiej lub gorzkiej, łagodnych lub mocnych. Pod względem doboru opakowań piwo może być beczkowane, butelkowane lub (hermetycznie) puszkowane, a następnie wprowadzane na rynek jako ale, stout (rodzaj ale) itp. Pozycja ta obejmuje koncentrat piwa, otrzymywany w procesie próżniowego zagęszczania piwa o niskiej zawartości alkoholu (i wysokiej zawartości ekstraktu słodowego) do jednej piątej lub jednej szóstej jego objętości pierwotnej. Niniejsza pozycja nie obejmuje: a) wybranych napojów określanych niekiedy mianem piwa; nie zawierają one alkoholu (są to np. napoje otrzymywane z wody i karmelizowanego cukru) (kod CN 2202). b) napojów zwanych piwem bezalkoholowym, zawierających piwo otrzymywane ze słodu, w których zawartość alkoholu ograniczono do 0,5% lub niższej objętości (kod CN 2202). c) leków wymienionych treścią kodów CN 3003 lub 3004. |
| FRANCJA | Nazwę „piwo” zastrzega się dla napoju otrzymywanego w procesie fermentacji alkoholowej brzeczki zawierającej słód zbożowy, surowce zbożowe, cukry i chmiel, produkty chmielowe nadające napojowi gorycz oraz wodę pitną. Wymaga się, by słód zbożowy stanowił nie mniej, niż 50% masy surowców zawierających skrobię i cukry. Wymaga się, by suszony ekstrakt stanowił nie mniej, niż 2% masy brzeczki pierwotnej. Piwo może zawierać dodatki w postaci ziół lub przypraw, o ile nie nadają one produktowi końcowemu zauważalnych właściwości aromatycznych powyższych składników. Wykaz dodanych składników należy umieścić na etykiecie produktu. |
| GRECJA | Piwo produkowane w Grecji definiuje się jako produkt otrzymywany ze słodu, jęczmienia i chmielu oraz innych surowców skrobiowych, lub z wyciągu wymienionych surowców lub ekstraktów cukrowych. |
| HISZPANIA | Piwo jest produktem spożywczym otrzymywanym w procesie fermentacji brzeczki zawierającej naturalne składniki, z wykorzystaniem wybranych rodzajów drożdży (termin „brzeczka” oznacza produkt otrzymywany z mielonego słodu lub jego wyciągów przez sacharyfikację enzymatyczną w procesie ekstrakcji wodnej). Brzeczka jest następnie klarowana; chmiel lub produkty chmielowe są dodawane na tym etapie lub w kolejnych etapach produkcji, przed rozpoczęciem obróbki termicznej. Dopuszcza się zastosowanie innych produktów skrobiowych i cukrów, pod warunkiem utrzymania zawartości słodu na poziomie nie niższym, niż 50% całkowitej masy surowca. |
| HOLANDIA | Termin „piwo” znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do napoju uzyskanego w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki, przygotowanej głównie ze składników zawierających skrobię i cukier oraz z chmielu i wody browarniczej pod warunkiem, że przynajmniej 60% ekstraktu brzeczki pierwotnej pochodzi ze słodu jęczmiennego i/lub pszenicznego i zawiera następujące składniki: - słód jęczmienny lub pszeniczny; - inne surowce zawierające skrobię; - surowce zawierające cukier; - chmiel i jego przetworzone produkty chmielowe; - wodę browarniczą, przez którą rozumie się wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, spełniającą wymagania określone treścią Ustawy o wodzie pitnej lub wprowadzone na jej podstawie; woda browarnicza musi zapewniać możliwość dostosowania do określonych wymagań pod względem składu mineralnego i kwasowości procesów warzenia poszczególnych piw; - drożdże; przy czym wymienione składniki muszą zapewniać możliwość dodania: - owoców lub soków owocowych i środków aromatyzujących, o ile zastosowanie wymienionych składników dopuszcza się wyłącznie dla potrzeb produkcji piw innych niż piwa typu pilsner, o których mowa w art. 7f; - substancji pomocniczych; - dodatków spełniających wymagania rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 2008, L 354). |
| LITWA | Terminem „piwo” można objąć wszystkie przeznaczone do spożycia przez ludzi gazowane napoje alkoholowe, otrzymywane w procesie fermentacji brzeczki, z dodatkiem drożdży piwnych; stężenie alkoholu etylowego w piwie przekracza 0,5% objętości. |
| LUKSEMBURG | Piwo jest napojem wytwarzanym w procesie fermentacji brzeczki alkoholowej, otrzymywanej głównie ze składników zawierających skrobię i cukier (o minimalnej zawartości 60% słodu jęczmiennego lub pszenicznego), przetworzonego chmielu i wody browarniczej. |
| MALTA | Piwo jest napojem otrzymywanym w procesie fermentacji alkoholowej słodu zbożowego z dodatkiem chmielu lub ekstraktu chmielowego. W produkcji piwa wykorzystuje się wodę. Napój jest warzony w sposób zapewniający smak, zapach i właściwości powszechnie przypisywane piwu. W procesie produkcji lub przetwarzania piwa dopuszcza się stosowanie dodatków. |
| NIEMCY | Z zastrzeżeniem przepisów, o których mowa w ust. 4-6, w produkcji piwa fermentacji dolnej dopuszcza się wyłącznie zastosowanie słodu jęczmiennego, chmielu, drożdży i wody. W produkcji piwa fermentacji górnej obowiązują te same warunki. W wypadku piwa fermentacji górnej dopuszcza się zastosowanie innych słodów i naturalnego cukru trzcinowego, sacharozy lub syropów cukru inwertowanego, a także cukru skrobiowego i barwników pochodzących z wyżej wymienionych cukrów. Odstępstwa od powyższych zasad mogą dotyczyć piw specjalnych oraz piw przeznaczonych na eksport lub do celów naukowych. Zasady określone w ust. 1 i 2 nie znajdują zastosowania wobec piwowarstwa domowego. |
| POLSKA | Dobrowolna definicja przyjęta przez członków ZPPP i SRBP, reprezentujących ponad 80 proc. rynku: Piwo jest napojem otrzymywanym w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki piwnej. Brzeczkę produkuje się ze słodu browarnego oraz wody z dodatkiem chmielu lub produktów chmielowych, bez dodatków lub z dodatkiem surowców niesłodowanych oraz dozwolonych substancji. Łączna ilość dodawanych surowców niesłodowanych nie może zastąpić więcej niż 45% słodu we wsadzie surowcowym. Do piwa mogą być dodane: składniki będące żywnością, dozwolone substancje dodatkowe oraz pomagające w przetwarzaniu. |
| PORTUGALIA | Piwo jest napojem otrzymywanym w procesie fermentacji alkoholowej z dodatkiem wybranych drożdży z rodzaju saccharomyces, z brzeczki zawierającej słód zbożowy (zazwyczaj jęczmienny) oraz inne surowce skrobiowe lub cukrowe, a także szyszki chmielu lub ekstrakt chmielowy oraz wodę pitną. |
| RUMUNIA | Piwo jest napojem otrzymywanym w procesie fermentacji brzeczki zawierającej określone rodzaje słodu, z dodatkiem lub bez dodatku zbóż niesłodowanych lub innych cukrów. |
| SŁOWACJA | Termin „piwo” oznacza napój gazowany o niskiej zawartości alkoholu, produkowany z zastosowaniem wody, słodu i dodatków do słodu, a także chmielu i wybranych rodzajów drożdży. Piwo zawiera produkty fermentacji cukru (alkohol etylowy), dwutlenek węgla oraz ekstrakt niefermentowany. |
| SZWAJCARIA | „Art. 40. Definicje 1. Piwo jest napojem alkoholowym zawierającym dwutlenek węgla. Piwo otrzymuje się z brzeczki zawierającej (przetworzony) chmiel, poddanej fermentacji przez dodanie drożdży. 2. Brzeczkę przygotowuje się z wody pitnej oraz składników zawierających skrobię lub cukier. 3. Termin „produkty chmielowe” obejmuje granulat chmielowy, wzbogacony granulat chmielowy, ekstrakt chmielowy, granulat ekstraktu chmielowego, oraz izomeryzowane ekstrakty chmielowe”. |
| SZWECJA | Piwo jest napojem alkoholowym otrzymywanym w procesie fermentacji płynu (brzeczki) zawierającego mielone ziarna zbóż, w tym pszenicę, wodę i (zazwyczaj) chmiel, zgodnie z treścią noty wyjaśniającej do systemu nomenklatury scalonej (FAHS). Punkt 6: termin „piwa mocne” oznacza fermentowane napoje niedestylowane, otrzymywane ze słodu suszonego lub palonego jako ekstraktu głównego, o zawartości alkoholu powyżej 3,5% objętości. Termin „piwo” oznacza fermentowany napój niedestylowany otrzymywany ze słodu suszonego lub palonego jako ekstraktu głównego, o zawartości alkoholu w przedziale od 2,25% do 3,5% objętości. Punkt 7: termin „napoje lekkie” oznacza napoje bezalkoholowe lub o zawartości alkoholu do 2,25% objętości. |
| TURCJA | Terminem „piwo” określa się napój naturalnie mętny lub klarowany, zawierający rozpuszczony dwutlenek węgla, otrzymywany w procesie fermentacji alkoholowej brzeczki z dodatkiem drożdży, a następnie w procesach obróbki termicznej z dodatkiem chmielu, schładzania i leżakowania, oraz ewentualnego filtrowania i ewentualnej pasteryzacji. Brzeczkę otrzymuje się poprzez zmielenie słodu lub słodu i ekstraktów innych substancji, oraz przetworzenie ich z wykorzystaniem określonych technologii, z użyciem gorącej wody. |
| WĘGRY | Terminem „piwo” określa się napój opisany w ust. 3 Dyrektywy nr 2-96 Codex Alimentarius Hungaricus, otrzymywany z wody oraz słodu i dodatków poddanych fermentacji, w tym chmielu lub innych dozwolonych składników i środków aromatyzujących, z dodatkiem drożdży piwnych. Piwo jest zawierającym zazwyczaj alkohol napojem o wysokiej zawartości dwutlenku węgla. |
| WŁOCHY | Piwo jest napojem otrzymywanym w procesie fermentacji alkoholowej drożdży saccharomyces carlsbergensis lub saccharomyces cerevisiae brzeczki zawierającej słód jęczmienny (również palony) lub słód pszeniczny, wodę i chmiel. |
