Rewolucja piwna

Piwna rewolucja (inaczej rewolucja piwa rzemieślniczego – „the craft beer revolution”) to termin stosowany na określenie globalnych zmian w rynku piwa, które wydarzyły się pod koniec XX i na początku XXI wieku. Zjawisko koncentrowało się na sprzeciwie wobec unifikacji i masowej produkcji piwa oraz promowaniu browarów rzemieślniczych, kontraktowych i restauracyjnych.

Powodem rewolucji była postępująca od dziesiątek lat homogenizacja przemysłu piwowarskiego, w wyniku której kilka piwnych stylów całkowicie zdominowało rynek. Pierwszym krajem, w którym rozpoczął się proces zmian były Stany Zjednoczone, gdzie w latach 60. XX wieku zaczęło powstawać coraz więcej browarów rzemieślniczych. W 1978 roku prezydent USA podpisał też ustawę znoszącą obowiązujący od czasów prohibicji zakaz warzenia piwa w domu. W tym samym roku amerykańscy piwowarzy domowi powołali  American Homebrewers Association (Amerykańskie Stowarzyszenie Piwowarów Domowych).

Piwna rewolucja w Polsce miała miejsce nieco później, bo na początku XXI wieku. Jednym z jej czynników była postępująca koncentracja rynku i malejąca liczba niezależnych browarów. Tylko w latach 1991-2018 zamknięto 78 browarów, a w 2009 r. odnotowano rekordowo niską liczbę działających browarów, która wynosiła 64.

Rewolucja piwna w Polsce została zapoczątkowana przez piwowarów hobbystów, a jej najważniejsze wydarzenia to:

• 2000 r. – powstaje Browamator, pierwszy w Polsce sklep ze sprzętem i surowcami dla piwowarów domowych,
• 2001 r. – początek portalu Browar.biz,
• 2003 r. – pierwszy w Polsce Konkurs Piwowarów Domowych,
• 2010 r. – założenie Polskiego Stowarzyszenia Piwowarów Domowych,
• 2011 r. – powstaje browar kontraktowy PINTA, a następnie piwo Atak Chmielu,
• 2012 r. – powstały pierwsze stacjonarne browary rzemieślnicze Browar Artezan i Ursa Maior.

W kolejnych latach otwierały się kolejne browary kontraktowe i browary rzemieślnicze w Polsce. W 2018 r. kilkadziesiąt browarów rzemieślniczych i kontraktowych powołało Polskie Stowarzyszenie Browarów Rzemieślniczych, które popularyzuje piwa rzemieślnicze oraz prowadzi działania na rzecz najmniejszych browarów. W 2020 r. stowarzyszenie ustanowiło znak Piwo Kraftowe. Oznaczenie jest umieszczane na etykietach piw pochodzących z browarów rzemieślniczych warzących na niewielką skalę, z wykorzystaniem tradycyjnych surowców piwowarskich.

Rewolucja piwna wiązała się z powstaniem licznych, cyklicznych imprez promocyjnych, jak Wrocławski Festiwal Dobrego Piwa czy Warszawski Festiwal Piwa, organizowany przez Stowarzyszenie Wolny Kraft od 2014 r. Dzięki niej zaczęły też masowo powstawać bary specjalizujące się w piwach rzemieślniczych, a piwa kraftowe trafiły do sklepów sieciowych. Obecnie w Polsce funkcjonuje ponad 330 browarów, z czego większość to właśnie małe browary rzemieślnicze. Rynek zaczął się stabilizować po 2018 r.