Ile sklepów z alkoholem przypada na jednego mieszkańca Polski? Na podstawie danych dostarczonych przez 99% polskich gmin można wyliczyć, że jeden sklep sprzedający alkohol przypada na 457 mieszkańców Polski.
Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego na koniec 2024 r. w Polsce funkcjonowało 73,9 tys. sklepów ogólnospożywczych, 3,3 tys. sklepów z alkoholem oraz 8,5 tys. stacji paliw1. Niestety GUS nie podaje informacji, jaki procent z tych punktów sprzedaży ma koncesję na alkohol.
Jeżeli przyjmiemy, że wszystkie one dysponowały zezwoleniami na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, suma tych grup wynosi 85,7 tys. Zestawiając ją z populacją Polski na koniec 2024 r., która wyniosła 37 489 tys.2, daje to liczbę 437 mieszkańców kraju na jeden sklep sprzedający alkohol. Dana ta może być wykorzystywana do określenia fizycznej dostępności alkoholu w Polsce, jednak nie ma stuprocentowej pewności, że jest ona w pełni miarodajna, ze względu na założenie przyjęte na początku.
Dane, których źródłem jest Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU), pozwalają uzyskać zbliżone wyliczenia. Zgodnie z nimi liczba punktów sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży (sklepy) w 99% polskich gmin w 2024 r. wyniosła 78 967, co daje jeden sklep na prawie 457 mieszkańców3.
Czasem w debacie publicznej używana jest statystyka mówiąca o tym, że jeden punkt sprzedaży alkoholu przypada na 302 mieszkańców4. Pochodzi ona ze wspomnianych informacji KCPU, opracowanych na podstawie raportów z 2451 na 2477 (czyli prawie 99%) gmin ze wszystkich województw w kraju. Według nich pod koniec 2024 r. w Polsce działało 119 598 punktów sprzedaży napojów alkoholowych, z czego 78 967 stanowiły sklepy, zaś 40 631 – lokale gastronomiczne. Tak więc liczba 302 mieszkańców odpowiada liczbie mieszkańców przypadających na jeden punkt sprzedaży napojów alkoholowych ogółem – zarówno sklepów, jak i lokali gastronomicznych.
Tu należy podkreślić, że w dyskursie publicznym w odniesieniu do konkretnych liczb często padają nazwy, które nie powinny być stosowane wymiennie: sklep monopolowy (w potocznym rozumieniu – sprzedający wyłącznie alkohol), sklep z alkoholem (oprócz alkoholu sprzedający także inne produkty) i punkt sprzedaży alkoholu (ta kategoria obejmuje też lokale gastronomiczne). Zagadnienie dodatkowo komplikuje brak jednego i kompletnego źródła danych dotyczących liczby punktów sprzedaży alkoholu w Polsce, co pozwoliłoby oszacować jego dostępność. W statystykach KCPU brakuje raportów z 1% gmin. Natomiast GUS dostarcza zbyt mało szczegółowych danych nt. sklepów i punktów gastronomicznych (bez informacji o koncesjach).
[1] Stan na dzień 31.12.2024. Źródło: Główny Urząd Statystyczny „Rynek wewnętrzny w 2024 r.”, Warszawa, listopad 2025.
[2] Stan na dzień 31.12.2024. Źródło: Główny Urząd Statystyczny „Sytuacja demograficzna Polski do 2024 r.”, Warszawa, listopad 2025.
[3] Stan na dzień 31.12.2024. Źródło: Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom „Profilaktyka i rozwiązywanie problemów uzależnień w Polsce w samorządach lokalnych w 2024 roku. Zestawienia statystyczne. Wyniki wstępne”.
[4] Tamże.
