Mocktail to mieszany napój, który nie zawiera w swoim składzie alkoholu. Nazwa pochodzi z języka angielskiego oraz stanowi połączenie słów cocktail (napój alkoholowy stanowiący połączenie różnych trunków i dodatków - zarówno zawierających alkohol, jak i bezalkoholowych) oraz mock (udawany, pozorowany). Napoje zaliczane do tej kategorii nawiązują do smaku, wyglądu i wrażeń związanych z alkoholowymi koktajlami. Mocktaile rozwinęły się w latach 80. XX wieku w Stanach Zjednoczonych. W nomenklaturze gastronomicznej nazwa jest jednak coraz częściej zastępowana przez koktajle bezalkoholowe. Mocktaile są obecnie dostępne zarówno w pubach i restauracjach, jak i w sklepach.
Pojawienie się mieszanych drinków bezalkoholowych to odpowiedź na rosnące znaczenie rynku napojów NoLo (skrót od określeń „no alcohol, low alcohol”), do których należy właśnie mocktail. Co to oznacza? Rynek napojów bezalkoholowych jest napędzany przez zmieniające się zachowania konsumentów, co obrazują liczne badania. Analitycy IWSR prognozują, że sprzedaż napojów NoLo będzie wzrastać do 2027 roku o 6% rocznie. Według NielsenIQ wydatki na bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych w Polsce wyniosły w 2024 roku o 17,9% więcej niż w roku 2023 r.
Określenie mocktail jest często używane zmiennie z nazwą virgin drinks. Każdy z wymienionych odnosi się do napoju, który nie zawiera alkoholu, występują jednak między nimi pewne różnice. Virgin drinks to bezalkoholowe wersje znanych drinków, różniące się od oryginałów jedynie brakiem odpowiedniego trunku. Osiągnięcie określonego profilu smakowego to z kolei cel, do którego dąży mocktail. Co to jest za różnica? Napoje określane mocktailami nigdy nie zawierały alkoholu, są autorskimi przepisami, nie stanowią zatem bezalkoholowej wersji drinków.