Fazy życia wina to pojęcie stosowane w odniesieniu do win cechujących się wysokim potencjałem starzenia. Trunki tego rodzaju wykazują zdolność do ewolucji i rozwoju smaku z upływem czasu. Co ważne, fazy życia są związane z dojrzewaniem wina w butelce, nie mają więc nic wspólnego z fermentacją ani tym, kiedy dojrzewają winogrona.
Starzenie zachodzi w momencie, kiedy wino pozostaje w butelce przez dłuższy czas – zazwyczaj kilka lat, a nawet dziesięcioleci. W trakcie tego procesu poszczególne składniki chemiczne trunku reagują ze sobą, w efekcie czego dochodzi do zmian w smaku, aromacie i teksturze wina. Starzenie wina obejmuje trzy podstawowe fazy:
W jakiej temperaturze dojrzewa wino? Wina najlepiej starzeją się w chłodnych pomieszczeniach, w których panuje stała temperatura i poziom wilgotności. Ważne jest też, żeby wino nie było narażone na działanie promieni słonecznych, dlatego zazwyczaj wykorzystuje się w tym celu odpowiednio przygotowane piwniczki. Fazy życia wina zależą również od odmiany winorośli, miejsca pochodzenia, rocznika, a nawet samej techniki winifikacji.
Nie każde wino nadaje się do długotrwałego starzenia. Część win smakuje najlepiej krótko po zabutelkowaniu, dlatego nie powinny być poddawane leżakowaniu. Wynika to z różnorodnych czynników, takich jak kwasowość, zawartość cukru, ekstraktywność (ilość smaków i aromatów) oraz zawartość alkoholu. Poszczególne fazy życia wina są dłuższe w przypadku win naturalnie słodkich, a także o wysokiej ekstraktywności i kwasowości. Z procesem starzenia radzą sobie lepiej wina kupażowane (stworzone z kilku szczepów) niż jednoodmianowe.