Etykieta

Etykieta to informacja umieszczana bezpośrednio na produkcie lub jego opakowaniu. Jej celem jest przekazanie najważniejszych informacji o cechach produktu, składzie, producencie oraz dacie ważności. Oznaczanie produktów etykietami jest unormowane przez prawo unijne. Kwestię reguluje przede wszystkim Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności , zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004. Dokument ma zastosowanie także w przypadku etykiety piw oraz innych napojów alkoholowych.

Zgodnie z Rozporządzeniem UE przez etykietę należy rozumieć jakąkolwiek metkę, znak firmowy, znak handlowy, ilustrację lub inny opis pisany, drukowany, tłoczony, odbity czy w inny sposób naniesiony na opakowanie lub pojemnik z żywnością, a także załączony do opakowania bądź pojemnika z żywnością. Etykiety piw oraz innych produktów przede wszystkim nie mogą wprowadzać w błąd. Wszelkie podane informacje mają być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta, a także zaprezentowane w sposób czytelny. Wymagania musi spełniać też czcionka, która standardowo ma wynosić 1,2 mm (w przypadku opakowań, w których największa powierzchnia ma pole mniejsze niż 80 cm2 wystarczy 0,9 mm).

Jakie informacje zawiera etykieta? Piwo, a także inne napoje alkoholowe, zgodnie z unijnym prawem muszą być oznaczone następującymi cechami:

1. Nazwa środka spożywczego – etykieta na piwo musi jasno wskazywać, że jest to piwo, a także podawać szczegółowe cechy dotyczące warunków fizycznych (np. piwo niepasteryzowane).
2. Wykaz składników – nie jest obowiązkowy, jeśli napój zawiera więcej niż 1,2 % alkoholu obj.
3. Alergeny – np. informacja, że zawiera słód jęczmienny.
4. Ilość składników lub kategorii składników – w określonych przypadkach, m.in. w przypadku konieczności odróżnienia środka spożywczego od produktów, z którymi mógłby być mylony.
5. Ilość produktu netto – etykiety do piwa muszą podawać ilość produktu w litrach, centylitrach, mililitrach.
6. Data minimalnej trwałości, termin przydatności do spożycia – data ma składać się z dnia, miesiąca i ewentualnie roku.
7. Warunki przechowywania lub warunki użycia – podane zaraz po dacie minimalnej trwałości.
8. Nazwa lub firma producenta – zgodne z przepisami dot. oznaczania przedsiębiorstw.
9. Rzeczywista zawartość objętościowa alkoholu – w przypadku napojów o zawartości alkoholu większej niż 1,2 % objętościowo.
10. Kraj lub miejsce pochodzenia.

Jakich informacji nie muszą podawać etykiety? Piwo jest zwolnione z podawania wartości energetycznej oraz instrukcji użycia. Na opakowaniach piw alkoholowych oraz bezalkoholowych są ponadto umieszczane dobrowolne znaki odpowiedzialności, które są dobrowolną inicjatywą branży piwowarskiej, a ich stosowanie nie wynika z przepisów prawa. Na każdym opakowaniu piwa alkoholowego są w związku z tym umieszczane piktogramy oznaczające „Nigdy nie jeżdżę po alkoholu”, „Alkohol. Tylko dla pełnoletnich” oraz „W ciąży nie piję alkoholu”. Na opakowaniach piw bezalkoholowych jest zaś umieszczany znak „18+”.

Kwestię etykiet reguluje też polskie prawo – Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2MU004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu znakowania niektórych grup i rodzajów artykułów rolno-spożywczych (takich jak etykiety na butelki) Piwo oraz środki spożywcze w opakowaniach jednostkowych muszą być zgodnie z nimi znakowane kodem identyfikacyjnym partii produkcyjnej na opakowaniu albo etykiecie. W przypadku opakowań zbiorczych kod umieszcza się z kolei na opakowaniu, pojemniku lub dokumencie przewozowym.

Szczególne wymogi dotyczące etykietowania wprowadzono w przypadku napojów spirytusowych. Reguluje to Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji i etykietowania napojów spirytusowych. Prawo UE przyznało wzmocnioną ochronę ich nazwom prawnym, które są nazwami zastrzeżonymi dla określonych kategorii lub oznaczeń geograficznych. Nazwy prawne napojów spirytusowych muszą być też umieszczone w widocznym miejscu.

Zupełnie innym rodzajem etykiety jest etykieta na piwo domowe lub inne samodzielnie wytworzone środki spożywcze, które nie są wprowadzane do obrotu, a w związku z tym nie są objęte regulacjami. Wielu domowych piwowarów decyduje się oznaczać wyprodukowane samodzielnie piwo – etykiety są jednak w tym przypadku przede wszystkim akcentem estetycznym.