Jęczmień browarny (jary)

Jęczmień browarny (Hordeum L.) to roślina, której ziarno jest wykorzystywane do produkcji słodu piwowarskiego, stanowiącego podstawowy składnik piwa. Jęczmień browarniany cechuje się krótkim terminem wegetacyjnym (termin wysiewu to koniec marca) oraz bardziej wymagającą uprawą w porównaniu do jęczmienia paszowego.

Najważniejszym celem uprawy jęczmienia jarego na cele browarnicze jest otrzymanie ziarna o jak najlepszych parametrach jakościowych. Jęczmień tego rodzaju powinien charakteryzować się:

• niską zawartością białka w ziarnie (nie większym niż 11%),
• wysoką energią kiełkowania,
• delikatną i nieuszkodzoną łuską o jasnożółtej barwie.

Uprawa jęczmienia browarnego wymaga żyznych gleb (im słabsza gleba, tym trudniej uzyskać ziarno o odpowiedniej jakości) o wysokim pH – powyżej 5,8. Ze względu na płytki i słaby system korzeniowy istotne jest również optymalne nawożenie. Jakie jeszcze wymagania ma jęczmień jary? Uprawa musi uwzględniać konieczność dostarczenia zrównoważonego poziomu azotu (zbyt duża ilość może spowodować wzrost stężenia białka w ziarnie). Najgroźniejsze patogeny, na które jest narażony jęczmień jary browarny to plamistość siatkowa i rynchosporioza.

Słodownie skupują zazwyczaj wyłącznie wybrane odmiany jęczmienia jarego. W jakich wariantach występuje więc jęczmień browarny? Odmiany są badane pod względem konkretnych parametrów słodu i brzeczki, które uzyskuje się przy wykorzystaniu ziaren jęczmienia. Pod uwagę bierze się przede wszystkim następujące cechy:

• ekstraktywność,
• lepkość brzeczki,
• siłę diastatyczną (aktywność enzymatyczną B-amylazy),
• liczbę Kolbacha (informuje o procentowym udziale białek słodu, które w różnym stopniu przenikają do brzeczki piwnej),
• stopień odfermentowania.

Słodownie wybierają zwykle kilka różnych rodzajów rośliny. Co ważne, każdego roku może być to inny jęczmień jary. Odmiany, które występują na polskim rynku, obejmują kilkadziesiąt różnych wariantów, m.in. KWS Morris, Hickory, Laureate, RGT Planet i LG Diablo. Uprawa jęczmienia browarnego w Polsce stanowi ok. 10% upraw jęczmienia.