Piwo

Piwo to jeden z najstarszych i najbardziej rozpowszechnionych napojów alkoholowych na świecie, o bogatej historii sięgającej tysiące lat. Współcześnie jednak, w dobie piw bezalkoholowych, smakowych i różnorodnych napojów piwopodobnych, granice tego, czym właściwie jest piwo, stają się coraz mniej oczywiste.
Dlatego w 2017 r. dwie największe organizacje skupiające producentów piwa w Polsce, reprezentujące łącznie ponad 85% rynku, opracowały definicję piwa.

Czym jest piwo?

Definicja piwa uzgodniona przez producentów piwa w Polsce:

„Piwo jest napojem otrzymywanym w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki piwnej. Brzeczkę produkuje się ze słodu browarnego oraz wody z dodatkiem chmielu lub produktów chmielowych, bez dodatków lub z dodatkiem surowców niesłodowanych oraz dozwolonych substancji. Łączna ilość dodawanych surowców niesłodowanych nie może zastąpić więcej niż 45% słodu we wsadzie surowcowym. Do piwa mogą być dodane: składniki będące żywnością, dozwolone substancje dodatkowe oraz pomagające w przetwarzaniu.”

Szacuje się, że ponad 90% piw uwarzonych w Polsce spełnia wymogi tej definicji.

Z czego robi się piwo?

Kluczowe składniki piwa to:

• Słód (najczęściej jęczmienny) – główne źródło cukrów fermentowalnych;
• Woda – stanowi ok. 90–95% objętości gotowego piwa;
• Chmiel – nadaje goryczkę i aromat, działa konserwująco;
• Drożdże – przeprowadzają fermentację, przekształcając cukry w alkohol i dwutlenek węgla.

Aby nazwać napój piwem istotne jest, żeby w procesie produkcji odbył się proces fermentacji – napoje piwopodobne mogą nie przechodzić fermentacji wcale lub są produkowane w sposób uproszczony, np. przez mieszanie ekstraktów z wodą i alkoholem. Dla definicji piwa nie jest więc kluczowe, czy w procesie produkcji piwa zostaje wytworzony alkohol. Aktualnie w Polsce średnia zawartość alkoholu w piwie to 5,3%.
Do piwa mogą zostać dodane różne dodatki, które wzbogacają smak o dodatkowe nuty i nadają nieraz piwu właściwości funkcjonalnych. Do takich dodatków należą m.in. soki owocowe czy warzywne, przyprawy, miód, kawa, wanilia i wiele innych. Nie mogą one jednak stanowić więcej niż 45% wkładu słodowego. Piwa z takimi dodatkami nazywane są piwami smakowymi – szczególnie popularne są w wersjach bezalkoholowych.

Czy piwo bezalkoholowe jest piwem?

Piwa bezalkoholowe, zarówno te, które mają 0,0%, jak i te ze śladową ilością alkoholu (do 0,5%), są nadal piwami zgodnie z definicją, gdyż powstały w wyniku fermentacji brzeczki słodowej – zawierają zarówno słód, jak i chmiel. Jednak fermentacja zostaje przerwana lub jest ograniczana, albo w końcowej fazie piwo podlega dealkoholizacji.

Co nie jest piwem?

Niektóre produkty – choć czasem marketingowo określane jako "piwo" – nie spełniają wymagań definicji.

• Napój piwny – to napój zawierający pewną ilość piwa, ale z znaczącym dodatkiem surowców niesłodowanych, np. soku, cukru czy aromatów. Przykład: radler z dużą zawartością lemoniady.
• Mieszanki na bazie ekstraktu słodowego – to napoje, które nie przechodzą pełnego procesu fermentacji, nie spełniają więc definicji piwa.
• Aromatyzowane napoje alkoholowe – mogą przypominać piwo smakiem, ale nie są produkowane zgodnie z technologią piwowarską.