Alarmujące doniesienia na temat wzrostu konsumpcji alkoholu w Polsce nie znajdują jednoznacznego potwierdzenia w faktach. W każdym razie nie widać takiej tendencji w danych, które udostępnia organizacja będąca najbliżej tego tematu spośród wszystkich cytowanych źródeł, czyli Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. W długiej, ponad 20-letniej perspektywie widoczne jest większe spożycie alkoholu w Polsce, jednak ostatnie lata przyniosły spadek, co podają zarówno źródła krajowe, jak i międzynarodowe.

Statystyki spożycia alkoholu w Polsce pokazują, że odpowiedź na pytanie, ile alkoholu piją Polacy i czy spożycie alkoholu w Polsce rośnie, zależy od źródła danych i okresu, który bierzemy pod uwagę.

Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom wyliczyło, że po 2000 r. najniższe spożycie czystego alkoholu na osobę wystąpiło w roku 2001 – 6,63 l. Później, między rokiem 2006 (8,79 l) a 2023 (8,93 l), konsumpcja utrzymywała się na zbliżonym poziomie – wykres ilustrujący spożycie alkoholu w Polsce na przestrzeni lat jest prawie płaski. Najwyższe spożycie odnotowano w 2019 r. – 9,78 l/os., od tego czasu widać systematyczny spadek¹.

Najnowsze dane KCPU opracowane na podstawie statystyk GUS za 2024 r. pokazują dalszy spadek konsumpcji alkoholu w Polsce – było to 8,8 l na mieszkańca. Więcej informacji w naszym artykule.

Podobny obraz rysują informacje, których dostarcza Światowa Organizacja Zdrowia (wskaźnik SDG Indicator 3.5.2 według The Global Health Observatory oraz United Nations Economic Commission for Europe)². Zgodnie z nimi konsumpcja alkoholu w Polsce w ciągu ponad 20 lat wahała się między 9,7 l (2000 r.) a 11,9 l (2022 r.) czystego alkoholu per capita. Szczytowym momentem okazał się rok 2020, kiedy to spożycie wyniosło 12,1 l/os., później, podobnie jak w statystykach KCPU, notuje się spadek. Różnica w poziomie spożycia wynika z zastosowanej metodologii – w przypadku KCPU podstawą do przeliczenia była cała populacja Polski, a dla United Nations Global SDG populacja w wieku 15+, a więc mniejsza grupa, co przełożyło się na wyższy wskaźnik per capita.

W tym kontekście przytacza się jeszcze dane z raportu Światowej Organizacji Zdrowia, według których Polska, ze spożyciem na poziomie 11,6 l czystego alkoholu na osobę w 2019 r., jest jednym z sześciu krajów UE, gdzie spożycie zwiększyło się od 2010 r.³ Tutaj jednak nie podano, jakiego rzędu był to wzrost. Statystyki unijne informują o konsumpcji w wysokości 11,7 l w 2018 r.⁴ Natomiast OECD, bazując między innymi na danych GUS, odnotowuje zwiększenie spożycia o nieco ponad 1 litr per capita w ciągu ostatnich piętnastu lat – do poziomu ok. 11 l w 2021 r.⁵ Główny Urząd Statystyczny dysponuje świeższymi informacjami, z których wynika, że w ciągu zaledwie dwóch lat (2021-2023) konsumpcja w Polsce zmniejszyła się o 1 litr per capita⁶. To oznacza powrót do poziomu z 2010 r. Tu również mamy do czynienia z ilością czystego alkoholu w przeliczeniu na osoby w wieku minimum 15 lat.

W przypadku analizowania tendencji dotyczących konsumpcji alkoholu warto zwracać uwagę nie tylko na metodologię, ale też zakres czasowy podawanych danych. Doniesienia medialne często odnoszą się do bardzo długiego przedziału, bazują na starszych statystykach, gdzie widoczne są wzrosty, zaś nie uwzględniają tych nowszych, które pokazują stabilizację, a później spadki. Szukając więc odpowiedzi na pytanie ile piwa piją Polacy i czy to spożycie rośnie czy maleje, trzeba sprawdzić źródło danych. To samo dotyczy zagadnienia, ile wódki piją Polacy.

Pobierz wykres: POBIERZ