Podatek akcyzowy to rodzaj podatku nakładanego na ściśle określone ustawowo produkty konsumpcyjne. Ma on wpływ na cenę wyrobu, a więc w konsekwencji jest ponoszony przez konsumenta.
Akcyza w Polsce uregulowana jest następującymi przepisami:
- dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę 92/12/EWG.
- ustawa o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. regulująca opodatkowanie podatkiem akcyzowym wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu tymi wyrobami, a także oznaczanie znakami akcyzy,
- ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, wprowadzająca indeksację stawek akcyzy do roku 2027. Stworzono w ten sposób tzw. mapę drogową w zakresie stawek akcyzy na napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe i wyroby nowatorskie.
Zwolnienia z akcyzy do konkretnych zastosowań określa Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 czerwca 2021 r.
Stawki akcyzy na alkohol. Kiedy podatek akcyzowy nie obowiązuje?
Rozporządzenie określa szereg sytuacji, w których akcyza na alkohol nie obowiązuje albo zostaje zmniejszona. Najważniejsze z nich to:
- Produkcja domowa: Piwo, wino i napoje fermentowane są zwolnione z podatku akcyzowego pod warunkiem, że są produkowane na własny użytek (§ 8).
- Cele naukowe i przemysłowe: Napoje alkoholowe używane jako próbki do analiz, do niezbędnych prób produkcyjnych, badań naukowych lub procesów produkcyjnych (jeśli produkt końcowy nie zawiera alkoholu) są zwolnione z akcyzy (§ 9).
- Cele medyczne i farmaceutyczne: Alkohol etylowy używany przez podmioty lecznicze i apteki do czynności leczniczych, dezynfekcji oraz wytwarzania leków recepturowych jest zwolniony z akcyzy. Zwolnienie dotyczy również alkoholu etylowego i napojów alkoholowych pochodzących z przepadku, sprzedawanych składom podatkowym do przerobu lub podmiotom leczniczym (§ 10, § 11).
- Mali producenci piwa: Producenci do 200 000 hl piwa rocznie mogą korzystać z 50% obniżki stawki akcyzy, pod warunkiem zachowania niezależności prawnej i ekonomicznej od innych browarów. Takie zwolnienie przysługuje również przy imporcie lub nabyciu wewnątrzwspólnotowym piwa od zagranicznych małych producentów, po okazaniu stosownego zaświadczenia (§ 12, § 13).
- Sprzedaż podróżnym i rejsy międzynarodowe: Zwalnia się napoje alkoholowe sprzedawane w sklepach wolnocłowych (na lotniskach i w portach morskich) podróżnym udającym się poza terytorium Unii Europejskiej. Zwolnienie obejmuje alkohol (w określonych małych opakowaniach lub rozlewany do naczyń gastronomicznych) serwowany do bezpośredniej konsumpcji na pokładach samolotów i statków w rejsach międzynarodowych (§ 15, § 16).
- Zniszczenie i wyroby nieprzydatne do spożycia: Wyroby, które stały się nieprzydatne do spożycia i zostały zniszczone w składzie podatkowym za zgodą organów, są zwolnione z akcyzy (§ 17).
- Siły zbrojne: Z podatku akcyzowego zwolnione są import i nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych dla sił zbrojnych (§ 32, § 42, § 44).
Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej określa również, kiedy produkty akcyzowe z innych kategorii i branż są zwolnione z podatku akcyzowego. Po więcej szczegółów warto zajrzeć do dokumentu źródłowego.
