Akcyza

Co to jest podatek akcyzowy?

Podatek akcyzowy jest podatkiem pośrednim, zharmonizowanym na poziomie Unii Europejskiej (UE), co oznacza jednolite procedury w UE i brak swobody w jego kształtowaniu.

Jest to rodzaj selektywnego podatku pośredniego, nakładanego na ściśle określone ustawowo produkty konsumpcyjne. Akcyza, jak każdy podatek pośredni, ma wpływ na cenę wyrobu, a co za tym idzie faktycznym podatnikiem tego podatku jest ostateczny nabywca (konsument) danego dobra. Można wyróżnić dwa powody nałożenia podatku akcyzowego:

• fiskalny, którego celem jest zwiększenie dochodów budżetowych,
• pozafiskalny, którego celem może być chęć zmniejszenia lub zwiększenia spożycia określonych produktów – możliwość wpływania na rynek poprzez różnicowanie obciążenia.

Akcyza ma najszczelniejszy system poboru ze wszystkich podatków, dzięki stosowanemu systemowi zabezpieczeń finansowych, identyfikacji miejsc produkcji i przechowywania oraz elektronicznemu systemowi kontroli przemieszczania wyrobów akcyzowych. 

Podatek akcyzowy w Polsce uregulowany jest następującymi przepisami:

• dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę 92/12/EWG.
• ustawa o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. regulująca opodatkowanie podatkiem akcyzowym wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu tymi wyrobami, a także oznaczanie znakami akcyzy,
• ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, wprowadzająca indeksację stawek akcyzy do roku 2027. Stworzono w ten sposób tzw. mapę drogową w zakresie stawek akcyzy na napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe i wyroby nowatorskie.

Podatek akcyzowy 2026: Ile wynosi akcyza na alkohol w Polsce?

W 2026 r. stawki akcyzy na alkohol wynoszą:

• Ile wynosi akcyza na wódkę w Polsce? Akcyza na wódkę (alkohol etylowy) w Polsce wynosi 8391 zł od 1 hektolitra alkoholu etylowego 100 proc. zawartego w gotowym wyrobie. Oznacza to dla producenta średni koszt ok. 16,8 zł na półlitrową butelkę wódki 40 proc. alkoholu.
• Ile wynosi akcyza na wino w Polsce? Akcyza na wino w Polsce wynosi 233 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu. Oznacza to dla producenta średni koszt ok. 1,75 zł na butelkę wina o pojemności 0,75 litra.
• Ile wynosi akcyza na piwo w Polsce? Akcyza na piwo w Polsce wynosi 11,47 zł od 1 hektolitra za każdy stopień Plato gotowego wyrobu. Oznacza to średni koszt dla producenta ok. 0,69 zł za półlitrowe piwo (przy założeniu 12 stopni Plato).
• Wyroby pośrednie (wszelkie wyroby o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu przekraczającej 1,2% objętości, lecz nieprzekraczającej 22% objętości, z wyjątkiem piwa, wina i napojów fermentowanych) – 467,00 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.
• Napoje fermentowane – 233,00 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.
• Cydr i perry o mocy nieprzekraczającej 5 proc. - 97 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.

Jakie stawki akcyzy na alkohol pojawią się w 2027 r.?

Zgodnie z Ustawą o zmianie ustawy o podatku akcyzowym z dnia 29 października 2021 r., która wprowadziła indeksację stawek akcyzy, wysokość akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie wzrośnie w 2027 r. o kolejne 5%. Jest to tak zwana “mapa akcyzowa” czy “mapa drogowa akcyzy”.

Akcyza alkoholowa w Unii Europejskiej naliczana jest w różny sposób. W przypadku piwa system oparty o skalę Plato jest stosowany w 14 państwach Unii Europejskiej, przede wszystkim w tych o najbogatszej tradycji piwnej: w Czechach, Niemczech, Austrii oraz w Polsce.