Znakowanie napojów spirytusowych

Znakowanie napojów spirytusowych obejmuje zarówno etykietowanie tych produktów, jak i stosowanie znaków akcyzy w postaci banderoli. Definicja, sposób prezentacji i zasady etykietowania napojów spirytusowych są określone w następujących regulacjach Unii Europejskiej:

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności – określa podstawowe zasady, wymogi i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji na temat żywności oraz sposobu jej etykietowania,
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji i etykietowania napojów spirytusowych – ustala szczegółowe przepisy dotyczące definicji, opisu, prezentacji, a także etykietowania napojów spirytusowych oraz ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych.

Znakowanie napojów alkoholowych wiąże się z pojęciem etykiety, która jest rozumiana jako metka, znak firmowy, znak handlowy, ilustracja bądź inny opis pisany, drukowany, tłoczony, odbity czy naniesiony w inny sposób na opakowanie lub pojemnik z żywnością (a także załączony do opakowania lub pojemnika z żywnością). Etykietowanie obejmuje z kolei wszystkie opisy i inne odniesienia (w tym znaki, wzory lub znaki towarowe), które wyróżniają napój oraz występują na tym samym pojemniku (również na zamknięciu i etykietce załączonej do pojemnika lub otoczce znajdującej się na szyjce butelki).

Etykieta napoju spirytusowego, zgodnie z prawem Unii Europejskiej powinna zawierać poniższe informacje:

• Nazwa kategorii napoju spirytusowego (spełniająca definicję kategorii zgodnie z regulacjami UE),
• Ilość produktu netto (w litrach, centylitrach, mililitrach),
• Zawartość poszczególnych składników lub kategorii składników,
• Zawartość alkoholu (rzeczywista objętościowa zawartość alkoholu określana symbolem „% obj”),
• Kraj lub miejsce pochodzenia,
• Informacja o producencie lub importerze produktu,
• Data minimalnej trwałości (nie jest wymagana dla napojów o zawartości alkoholu wynoszącej ponad 10% obj.),
• Warunki przechowywania lub użycia (podane zaraz po dacie minimalnej trwałości),
• Zawartość potencjalnych alergenów (wyróżnione w sposób pozwalający je odróżnić od pozostałych składników),
• Zawartość substancji słodzących, cukru i kofeiny,
• Numer partii produkcyjnej.

Informacje, które można umieścić dobrowolnie to z kolei wykaz składników (jeśli napój zawiera ponad 1,2% alkoholu objętościowo, wykaz składników jest dobrowolny), informacja o chronionej nazwie pochodzenia lub chronionym oznaczeniu geograficznym, określenie tradycyjne, wspólnotowy symbol określający chronioną nazwę pochodzenia lub chronione oznaczenie geograficzne oraz metoda produkcji.

Znakowanie napojów spirytusowych odnosi się też do znaków akcyzy, ustalanych przez Ministra Finansów, które służą do oznaczania wyrobów podlegających temu obowiązkowi. Potocznie znak akcyzy określany jest jako banderola na alkohol. W polskim prawie banderola akcyzowa występuje w dwóch formach, jako podatkowy znak akcyzy (potwierdza wpłatę kwoty stanowiącej wartość podatkowych znaków akcyzy) i legalizacyjny znak akcyzy (potwierdza prawo do wprowadzenia wyrobów do sprzedaży).

Banderola na alkoholu ma formę papierowego paska, naklejanego na opakowania jednostkowe produktów spirytusowych i winiarskich, przeznaczonych do obrotu handlowego na obszarze Polski. Drukiem znaków akcyzy zajmuje się Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych.