W Polsce napoje alkoholowe są obciążone różnymi podatkami, przede wszystkim akcyzą oraz VAT, ale w niektórych przypadkach dochodzą dodatkowe opłaty.
W przypadku napojów alkoholowych w opakowaniach o pojemności nieprzekraczającej 300 ml (czyli tzw. ,,małpek”) obowiązuje dodatkowa opłata, tzw. opłata małpkowa. Wpływy z tej opłaty są dzielone równo dla Narodowego Funduszu Zdrowia oraz dla samorządów na terenie, których odbywa się sprzedaż ,,małpek”. Ministerstwo Finansów opublikowało raport pokazujący, jak kształtują się wpływy dla samorządów z tytułu tych opłat w ciągu pierwszego półrocza 2026 roku.
W pierwszej połowie 2026 r. wpływy samorządów z małpek w Polsce wyniosły 162,58 mln zł. Jest to kwota o blisko 24 mln niższa niż za ten sam okres w 2025 roku – to spadek o 12,8%.
Spadek jest widoczny we wszystkich województwach. Procentowo największy spadek wystąpił w województwach:
1. łódzkim: −15,2%,
2. mazowieckim: −14,8%,
3. podkarpackim i podlaskim: −14,2%.
Najmniejszy spadek nastąpił w województwie warmińsko-mazurskim: −8,5%.
Na przykładzie samej Warszawy: Warszawa uzyskała 10,52 mln zł, o 2,20 mln zł mniej niż w pierwszej połowie 2025 r. Spadek w Warszawie, wynoszący 17,3%, był wyraźnie większy niż średnia krajowa.
Jak kształtują się wpływy z ,,małpek” dla poszczególnych województw?
| Województwo | I półrocze 2025 roku | I półrocze 2026 roku | Zmiana rok do roku |
| Dolnośląskie | 16 080 987,53 zł | 13 959 704,97 zł | −13,2% |
| Kujawsko-pomorskie | 8 555 213,69 zł | 7 606 892,13 zł | −11,1% |
| Lubelskie | 7 633 184,17 zł | 6 873 789,75 zł | −9,9% |
| Lubuskie | 5 439 994,07 zł | 4 702 943,81 zł | −13,5% |
| Łódzkie | 10 843 015,89 zł | 9 195 614,16 zł | −15,2% |
| Małopolskie | 17 056 203,77 zł | 15 068 183,40 zł | −11,7% |
| Mazowieckie | 28 217 985,27 zł | 24 055 317,29 zł | −14,8% |
| Opolskie | 4 423 988,81 zł | 3 900 566,15 zł | −11,8% |
| Podkarpackie | 7 905 614,64 zł | 6 780 595,98 zł | −14,2% |
| Podlaskie | 5 457 121,60 zł | 4 683 981,81 zł | −14,2% |
| Pomorskie | 13 091 919,23 zł | 11 278 508,52 zł | −13,9% |
| Śląskie | 22 617 811,90 zł | 19 744 135,09 zł | −12,7% |
| Świętokrzyskie | 5 017 357,79 zł | 4 462 312,43 zł | −11,1% |
| Warmińsko-mazurskie | 6 373 506,81 zł | 5 830 831,58 zł | −8,5% |
| Wielkopolskie | 17 806 353,41 zł | 15 723 488,14 zł | −11,7% |
| Zachodniopomorskie | 9 829 967,35 zł | 8 715 198,09 zł | −11,3% |
| Polska | 186 350 225,93 zł | 162 582 063,30 zł | −12,8% |
