Butelka zwrotna to opakowanie, które po użyciu jest zwracane do punktu sprzedaży, a następnie przekazywane do producenta w celu ponownego wykorzystania. Zakup produktu zapakowanego w butelkę zwrotną wiąże się z koniecznością zapłaty kaucji, która jest odzyskiwana po zwrocie opakowania do sklepu.
Butelki zwrotne są powszechnie stosowane w przemyśle piwowarskim. Około 45% piwa sprzedawanego w Polsce dostępne jest w szklanych butelkach wielokrotnego użytku. Nawet 90% butelek trafia do browarów w celu ponownego napełnienia, a cykl życia butelki zwrotnej wynosi średnio od 15 do ponad 20 razy. Nie każde szklane opakowanie stosowane w piwowarstwie to butelka zwrotna. Znaczek, który o tym informuje, jest zwykle umieszczany na etykiecie (napis „butelka zwrotna”).
System zwrotu butelek w branży piwowarskiej znacząco różni się od recyklingu - w przypadku butelek zwrotnych opakowania są wielokrotnie wykorzystywane, a dopiero gdy nie nadają się do dalszego użytku, trafiają do recyklingu
Od 1 października 2025 r. w Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny, wprowadzający obowiązek stosowania kaucji w przypadku różnych opakowań. Jakie butelki są zwrotne? Nowy system kaucyjny wprowadza obowiązek pobierania kaucji za następujące opakowania:
Odpowiedni znaczek umieszczony na opakowaniu informuje o tym, czy jest to butelka zwrotna. Oznaczenie w przypadku systemu kaucyjnego obejmuje umieszczenie logotypu systemu oraz kwoty kaucji. Jak wygląda taka butelka zwrotna? Symbol to dwie przeciwstawne strzałki z wartością kaucji w środku.