Podatek akcyzowy to podatek pośredni, zharmonizowany na poziomie Unii Europejskiej. Jest rodzajem podatku pośredniego, nakładanego na określone ustawowo produkty konsumpcyjne i wkalkulowanego w ostateczną cenę wyrobu, co oznacza, że jego faktycznym płatnikiem jest konsument. W odróżnieniu od podatku VAT nie dotyczy wszystkich towarów i usług, a tylko wybranych grup, m.in. napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych czy paliw.
Akcyzę reguluje kilka dokumentów, a w szczególności ustawa o podatku akcyzowym. W Polsce corocznie od 2022 roku akcyza wzrasta tworząc w ten sposób tzw. akcyzową mapę drogową. Ustawa z dnia 29 października 2021 roku o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw określa zaś indeksację stawek podatku akcyzowego w latach 2022–2027.
Zgodnie z ustawą, akcyza na napoje alkoholowe wzrosła w 2022 r. o 10%. W kolejnych latach do 2027 r. rośnie o kolejne 5% rocznie. W styczniu 2026 r. akcyza na piwo, wódkę i wino w Polsce wzrosła więc o kolejne 5%, podobny wzrost ma nastąpić w styczniu 2027 r.
Jakie są założenia ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw?
- Nowe stawki akcyzy: Ustawa określa docelowe stawki podatku akcyzowego dla poszczególnych kategorii produktów, w tym piwa, wina, i napojów spirytusowych, które zaczną obowiązywać od stycznia 2027 roku, jednak podwyżkę rozkłada na kilka lat, zaczynając od 2022 roku.
- Harmonogram podwyżek w latach 2022–2026: Ustawa wprowadza przejściowe, niższe stawki, które stopniowo z roku na rok rosną, aby osiągnąć poziom docelowy w 2027 roku.
- Oznaczanie znakami akcyzy: Podmioty zobowiązane do oznaczania wyrobów akcyzowych banderolami muszą nanieść je na opakowania jednostkowe w określonym przez ustawę terminie 24 miesięcy od dnia ich otrzymania.
Głównym celem ustawy jest wprowadzenie zmiany w opodatkowaniu wyrobów akcyzowych, ustanawiając stopniowe podwyżki stawek akcyzy na lata 2022–2027, co jest rozwiązaniem kompromisowym, łączącym interesy skarbu państwa i przedsiębiorców. Dokument koncentruje się na zwiększeniu obciążeń fiskalnych dla alkoholu etylowego oraz innych napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych, a także precyzuje zasady stosowania znaków akcyzy na tych produktach.
Docelowe stawki akcyzy w 2027 roku, będą wynosić:
- Alkohol etylowy: 8811,00 zł od 1 hektolitra alkoholu etylowego 100% zawartego w gotowym wyrobie.
- Piwo: 12,04 zł od 1 hektolitra każdego stopnia Plato gotowego wyrobu.
- Wino: 245,00 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.
- Pozostałe napoje fermentowane: 245,00 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.
- Wyroby pośrednie: 490,00 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.
Szczegóły w dokumencie źródłowym.
